10 mei 2019

Deugdelijk ondernemen: Wat is dat nu?




Deze morgen was ik in het kader van PLATO door VOKA uitgenodigd op een event over Raad van Advies voor kmo’s bij Stagobel Electro in Deinze. Een heel leerrijk moment waar Tessa Dugardin van Stella P. de meerwaarde hiervan heeft uiteengezet met een rijk pallet aan tips & tricks hoe dit te organiseren.

Uit het publiek werd door Roland De Wolf, zaakvoerder van Resolvus, de vraag gesteld of er geen initiatief zou moeten ondernomen worden om beter uit te leggen wat ‘deugdelijk bestuur’ nu eigenlijk is. Net als Roland ben ik gedreven om de continuïteit van onze kmo’s te versterken. Deugdelijk bestuur kan daar in belangrijke mate toe bijdragen. Vandaar, in deze blog, een eerste aanzet.


Waarom corporate governance?
Vooraleer dieper in te gaan op wat deugdelijk bestuur eigenlijk is, verwijs ik graag even naar Graaf Buysse die in het voorwoord van ‘Corporate Governance - Code Buysse III’ aangeeft dat het doel vooral is om niet-beursgenoteerde bedrijven sterker te maken, beter te wapenen voor de toekomst en dit met een maximale winstgeneratie. En dit is heus niet alleen gericht op grote bedrijven. Integendeel, UNIZO heeft reeds verschillende sessies ingericht om aan te tonen dat ook kleinere bedrijven baat hebben bij meer deugdelijk bestuur.


Transparantie, de basis van deugdelijk bestuur
Doelstelling van Corporate Governance heeft tot doel ervoor te zorgen dat de onderneming op een transparante wijze wordt bestuurd, geleid en gecontroleerd. Bijgevolg, corporate governance gaat over het uitzetten en implementeren van structuren en processen die de onderlinge relaties en wisselwerking regelen het management van de onderneming, de raad van bestuur en de aandeelhouders. Hierbij wordt bijzondere aandacht besteed aan ieders respectievelijk rechten, taken en verantwoordelijkheden.

In een eerste fase spreken we over deugdelijk ondernemen. Daarbij is er bijzondere aandacht voor de professionalisering van de onderneming en de wijze waarop men omgaat met personeel, klanten, leveranciers en andere stakeholders.


Is dit echt ook voor kleine en middelgrote familiebedrijven?
Vaak wordt men opgeslorpt door het operationele werk van elke dag dat het moeilijk wordt om vanuit een helikopterzicht naar de onderneming te kijken. Soms worden beslissingen genomen waarbij de lange-termijn-strategie uit het oog wordt verloren – indien deze reeds is bepaald.

Vandaar dat een eerste stap in corporate governance het vastleggen is van een strategische missie welke een referentiekader vormt voor iedereen die betrokken is bij de kmo. Het maakt het nemen van beslissingen en handelingen meer lange-termijngericht. Het helpt ook je klanten, personeel, leveranciers, investeerders en bankiers een duidelijk zicht te krijgen waar je voor staat.


Nood aan meer deugdelijk bestuur? Zijn we dan niet goed bezig?
Een eerste stap in corporate governance is deugdelijk ondernemen. Deze zou door elk bedrijf ter harte moeten genomen worden, niet omdat men slecht bezig zou zijn, maar omdat men wil professionaliseren en de toekomst van het bedrijf op lange termijn veilig stellen.

Het houdt onder andere in dat er werk wordt gemaakt van volgende zaken:
  • Het uitbouwen van een professionele personeelspolitiek waarbij aandacht is voor de motivatie van werknemers en zij op een constructieve manier worden betrokken bij het ondernemingsbeleid;
  • Het klantvriendelijk werken met solvabele ondernemingen, hierbij ondersteunt door een heldere communicatie en duidelijke algemene voorwaarden en waarbij men niet al zijn eieren in één mandje of bij een beperkt aantal klanten gaat leggen;
  • Sociaal maatschappelijk verantwoord ondernemen met oog voor milieu, mensenrechten, diversiteit en sociale rechten, niet alleen door aandacht te hebben wat men zelf hierin doet, maar bijvoorbeeld ook hoe de toeleveranciers in de ketting hier aandacht voor hebben;
  • Het gebruiken van de boekhouding van de onderneming als een strategisch instrument, waarbij regelmatig getoetst wordt hoe het financieel plan bij te sturen en waarbij financiële informatie vlot kan doorstromen naar investeerders en bankiers indien nodig;
  • Het scheiden van privévermogen en middelen van de onderneming;
  • Het voeren van een professioneel beleid naar leveranciers toe waarbij ook hier afhankelijkheid van een te beperkt aantal leveranciers wordt vermeden. Heldere contracten, duidelijkheid wie de onderneming kan verbinden, vastgelegde betalingsvoorwaarden, betalingstermijnen en schriftelijke afspraken zijn hierbij de norm;
  • Zich laten omringen door externe adviseurs die dienen als onafhankelijk klankbord en hun expertise ter beschikking stellen van de onderneming. Dit kunnen consultants zijn, maar ook een wingman of wingwoman waarbij men op geregelde basis mee afspreekt;
  • Het onderhouden van goede en constructieve relaties met overheidsinstellingen, professionele verenigingen, vakbonden, onderwijsinrichtingen, etc.

Deelnemen aan een PLATO-traject, een netwerkforum waarbij met collega ondernemers kennis en advies wordt uitgewisseld over zelfgekozen thema’s – is duidelijk een voorbeeld van hoe men van deugdelijk ondernemen werk kan maken. Vaak komen thema's zoals hierboven beschreven aan bod in de maandelijkse meetings. (Wanneer je interesse hebt in dergelijk traject, contacteer me gerust. We zoeken nog enkel nieuwe deelnemers voor onze PLATO-develop groep met opstart op 6-7 juni)


Met een Raad van Advies haal je een externe blik binnen
In een volgende fase heeft men de Raad van Advies waarbij de ondernemer op regelmatige basis samenkomt met experten welke advies verlenen over de bedrijfsvoering vertrekkende vanuit een meer strategisch perspectief.

Het is een denktank waarbij met een kritisch-opbouwende blik naar de onderneming wordt gekeken. Door het binnenhalen van een externe blik op je onderneming, leert de ondernemer en zijn familie kijken met een andere bril naar de eigen onderneming.

In familiebedrijven kan de oprichting van een raad van advies het voordeel dat men een goede balans kan helpen vinden bij het bewaken van de belangen van de onderneming, de familie en de aandeelhouders van het bedrijf.


Voor gevorderden: zeggenschap delen in een Raad van Bestuur
Waar de ondernemer in de Raad van Advies volledig zelf aan het stuur blijft zitten, geeft men in een actieve Raad van Bestuur een deel van zijn zeggenschap af.

Naast een aantal wettelijke bevoegdheden, neemt zij het algemeen bestuur waar in de onderneming. Dit wil zeggen dat zij goedkeuring geeft over de strategie van de onderneming, budgetten, investeringen, wijze van financiering en overnames. Zij is betrokken bij het uitwerken van beleid op vlak van HR, marketing en verkoop, IT. Naast klankbord, houdt zij ook toezicht op de dagdagelijkse werking van de onderneming. Een niet onbelangrijk element is dat zij instaat voor de aanstelling, de evaluatie, het ontslag en het bepalen van de vergoeding van de gedelegeerd bestuurder, de leden van het directiecomité en het managementcomité.

In de Code Buysse III wordt door professor Jozef Lievens, Instituut voor het Familiebedrijf, ook uiteengezet hoe de werking en toezicht te organiseren en welke verwachtingen men heeft ten overstaan van het (performant) senior management en de (betrokken) aandeelhouders.

Ook in een familiebedrijf kan men opteren voor een Raad van Bestuur. Het is trouwens een ideale manier om als zaakvoerder wat meer afstand te nemen van het dagelijks operationeel werk en deze door te schuiven naar de volgende generatie.


Deugdelijk bestuur voor familiebedrijven
Voor familiebedrijven wordt het bovendien aangeraden om eveneens een familieraad te organiseren welke dient als vehikel voor communicatie en informatie uitwisseling inzake de familiale onderneming.

Daarnaast is een familiaal charter een goede manier om de eigenaarsvisie in vast te leggen. Hierin worden essentiële zaken opgenomen die voor de familie belangrijk zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan familiale waarden, hoe de eigendom en overleg inzake het familiebedrijf te regelen, afspraken over hoe meningsverschillen of conflicten te behandelen… Hier kan ook nog in opgenomen zijn hoe familie integreert in de onderneming, onder welke voorwaarden en welke remuneratie hier tegenover staat.


Zoals u ziet, deugdelijk bestuur heeft vele gradaties en is er vooral op gericht de continuïteit van het bedrijf te bewerkstelligen.


Vragen of reacties steeds welkom!

30 april 2019

Nieuwe vennootschapswet: opportuniteit of nachtmerrie?


Bent u reeds om de oren geslagen met de timing en voordelen van de nieuwe wetgeving, zorg dan gewoon dat u een nachtmerrie vermijdt. Scrol dan direct naar beneden richting de tips hoe de aligneëring best aan te pakken.

Wil je graag nog alles even op een rij of is het nieuw, lees dan hierna dan eerst gewoon verder.



Stimuleren van ondernemerschap en meer jobs!

De nieuwe vennootschapswetgeving moet ondernemerschap stimuleren. België is een land van kmo's en wil met de nieuwe wetgeving het eenvoudiger maken in de keuze en opties om een onderneming op te richten. Een aantrekkelijk investeringsland blijven was een ander uitgangspunt. Zo benen we de buurlanden terug bij en kan het alleen maar helpen om meer jobs te creëren en onze economie draaiende te houden.


 Timing en impact op bestaande ondernemingen

Vanaf 1 mei is de wetgeving een feit. Iedereen die een nieuw bedrijf uit de grond stampt, is onderworpen.

Vanaf 1 januari 2020 zijn voor bestaande ondernemingen voorlopig alleen de dwingende bepalingen van toepassingen. Wie nu in de huidige statuten of onderhandse overeenkomsten bepalingen heeft staan die strijdig zijn met de wet, zal deze vanaf dan niet langer kunnen toepassen.

Tegen uiterlijk 1 januari 2024 dient ieder bedrijf zich wel formeel te aligneren met de nieuwe vennootschapswet. Moet u uw statuten eerder wijzigen, dan zult u zich reeds vroeger volledig moeten conformeren.


Nieuwe vennootschapswet biedt opportuniteiten voor familiebedrijven

In de bijlage van De Tijd stond een artikel met als titel: "Snoepkast voor familiebedrijven". De nieuwe wetgeving bevat veel minder dwingende regels voor de bv, de vroegere bvba. Hierdoor hebben familiale ondernemingen een grotere vrijheid om naar eigen behoeften hun organisatie en bestuur te regelen in hun statuten. Vandaar dat de titel heel goed gekozen is.

De belangrijkste wijzigingen die van de bv - voormalige bvba - een snoepwinkel maken, zijn o.a. de volgende:

1. één aandeelhouder volstaat om een bv op te richten

Men hoeft zich niet langer de vraag te stellen wie men moet zoeken om minstens één aandeel te geven om een bedrijf te kunnen oprichten. Deze verplichting is nu voorbij.

2. creatie van verschillende aandelen is mogelijk

Zo is het mogelijk om aandelen te creëren met meervoudige stemrechten. U kunt dan bijvoorbeeld aandelen voorbehouden voor elke tak van de familie en hieraan verbinden dat aan elke type één of meerdere bestuurders is verbonden. Voor de overdracht van aandelen is meer maatwerk mogelijk.

3. overdracht naar de volgende generatie kan eenvoudiger geregeld worden

Zo kunt u bijvoorbeeld een groot gedeelte van de aandelen overdragen aan uw kinderen zonder de controle en/of de vermogensrechten af te staan of omgekeerd. Heeft u kinderen die niet in de zaak werken of die nog geen rol opnemen in het dagelijks bestuur, dan kunt u ervoor kiezen dat zij wel delen in de winsten, maar minder of geen controle hebben in vergelijking met het kind die de eindverantwoordelijkheid draagt.

4. proactief inspelen op mogelijke conflicten

In de statuten kunt u proactief afspreken welke procedure dient gevolgd te worden bij bepaalde scenario's. Op die manier kan men conflicten vermijden en zelfs vermijden dat men naar de rechtbank dient te stappen indien u er finaal niet uitkomt.

5. Totaalcontrole

In de nieuwe bv is het mogelijk om de volledige controle in handen te houden. U kunt zich laten benoemen als enige statutaire bestuurder die moeilijk afzetbaar is. In combinatie met een vetorecht voor beslissingen op de aandeelhoudersvergadering, bezit u quasi totaalcontrole. In sommige gevallen kan dit aangewezen zijn.

6. Uitstapregeling is eenvoudiger

In de wetgeving is voorzien dat onder bepaalde voorwaarden de uittrede uit de vennootschap kan gebeuren ten laste van het vermogen op de bv. Op die manier moet men geen externe koper zoeken indien de familie niet over de financiële middelen beschikt om deze over te kopen. Tegelijkertijd heeft de familie zekerheid dat het bedrijf in de toekomst volledig in jullie handen blijft.


Wanneer u 'nachtmerrie' leest in plaats van 'opportuniteit'

Ook al vreest u geen discussies of is overdracht nog niet onmiddellijk aan de orde in uw familiale onderneming, u kunt deze opportuniteit te baat nemen om nu reeds de spelregels voor de toekomst vast te leggen. Het is altijd eenvoudiger om op een niet verdacht moment afspraken te maken met de familie. Wanneer uit elke tak één opvolger klaar staat om het roer over te nemen, is de kans groter dat de emoties de bovenhand nemen van de ratio.

Loopt de communicatie binnen uw familie op dit moment stroef, zult u misschien nu reeds huiveren van de mogelijke discussies met alle familiale aandeelhouders omtrent de wijzigingen. Feit is dat u voor 1 januari 2024 keuzes moet maken en met de familie rond de tafel dient te gaan zitten. U heeft nog tijd, maar weet dat van uitstel in dit geval geen afstel komt. Onderstaande tips kunnen vermijden dat uw ergste nachtmerrie realiteit wordt. Neem ze ter harte.





Plan vooruit met volgende tips


1. Begin tijdig

Ga niet over één nacht ijs. Sommige discussies en beslissingen hebben gewoon tijd nodig. Wacht u tot op het laatste moment, dan doet u waarschijnlijk het minimum noodzakelijke om later een tweede keer te betalen om alsnog noodzakelijke aanpassingen te doen.

2. Bereid u voor op overleg

Likkebaardt u van de gedachte om totaalcontrole te installeren om uw positie of die van uw familie te versterken, weet dat u dit niet zonder overleg met de ander betrokken partijen kunt doen. Pak liever het probleem aan dan verstrikt te raken in een stellingenoorlog.

3. Vertrek vanuit de familiale visie op het familiebedrijf

Vooraleer u op de statuten te werpen, bepaal eerst jullie visie voor het familiebedrijf.

Stel u daarna o.a. volgende vragen:

  • Willen wij voorgaande afspraken aanhouden of toch bijsturen in functie van de evolutie waar het bedrijf naartoe gaat? Wat vroeger ideaal was, ligt nu misschien anders.
  • Op welke manier willen wij de eigendom en macht overdragen?
  • Wie kan aandeelhouder worden van het bedrijf?
  • Kunnen niet-familieleden aandeelhouder worden van het bedrijf?
  • Welke zijn de voorwaarden om zaakvoerder te worden?
  • Hoe willen wij het bestuur regelen wanneer de nieuwe generatie het dagelijks management over neemt?
  • Willen wij meervoudig stemrecht of niet? Onder welke voorwaarden?

Het zijn allemaal breinbrekers. U heeft echter wel de mogelijkheid om voor nu, de komende en toekomstige generaties de spelregels (opnieuw) vast te leggen. Informeer u zeker wat mogelijk is, maar nog belangrijker: bepaal wat jullie willen vastleggen als familie!

Billijkheid en draagvlak zijn meestal belangrijker dan doen wat wettelijk en fiscaal mogelijk is. Een goed gevoel is zoveel meer waard dan een verzuurde relatie omwille van een wettelijke maatregel.

Mijn advies is dus om eerst de grove lijnen vast te leggen waar jullie achter staan als familie. Schakel daarna pas notaris, advocaat, vermogensbeheerders of andere experten in om de realiteitscheck te doen. Het is zoals boodschappen doen zonder lijstje. Je hebt altijd meer mee dan nodig.

4. Neem de gelegenheid om te checken of uw onderneming gekwalificeerd is als familiebedrijf in overeenkomst met het Vlaams Successiedecreet.

Deze check kan u een extra trip naar de notaris besparen en uw nabestaanden alvast veel geld. Voor hen kan het een verschil uitmaken tussen 3 of 7% versus 27 of 55% successierecht. Het kan ook het verschil betekenen tussen het bedrijf in handen van de familie houden of het bedrijf gedeeltelijk of volledig moeten verkopen om de successierechten te kunnen betalen.

Organiseer de structuur van uw vennootschappen, de structuur van de eigendom en uw successie onmiddellijk mee. Optimaliseer waar nodig en maak gebruik van de regelingen die vereenvoudiging hebben mogelijk gemaakt.

5. Zorg dat de emoties kunnen gekanaliseerd worden


Wanneer u vreest dat de emoties hoog kunnen oplopen, kan een Adviseur Familiebedrijven de zaakvoerder en de familie bijstaan om tot consensus te komen tijdens dit proces. Hij kan de emoties helpen kanaliseren. Meestal is er meer dat u bindt dan dat er u scheidt. Soms kan een buitenstaander hierin sneller helderheid brengen. Hij heeft daarbij oog voor de noden van de familie én het bedrijf. Gezamenlijk de spelregels vastleggen en eventueel de angel uit een heet hangijzer halen, kan een stap zijn naar meer verbinding en meer voldoening gevende relaties.



4 april 2019

Ons land gaat naar de ****** als we nu niets doen

blah blah blah


Ik ben echt verontwaardigd. Reeds naar 2 politieke debatten geweest. En wat hebben we gehoord: een kudde schapen die om de hete brij rond draaien. Ofwel antwoorden de politiekers niet op de vragen die worden gesteld, ofwel kunnen ze niet zeggen wat hun maatregel gaat kosten en/of wat ze ter compensatie gaan laten vallen. Het is mij beu want ons land gaat naar de kl*ten als we nu niets doen. Ik wil antwoorden en wel nu!

Wij zijn nog steeds een welvarend land. En ik wil het zo houden voor onze kinderen en kleinkinderen. Willen we dit behouden, moeten we nu toch echt in actie schieten. En het hoeft niet altijd geld te kosten. We moeten in de eerste plaats meer waar krijgen voor ons geld.

Er zijn mensen die werken en die amper toekomen. Dit kan toch niet. We zijn bij de landen met de hoogste belastingen in Europa en toch is er na 40 jaar sociaal beleid nog steeds 15% van de bevolking die onder de armoedegrens leeft. Nog evenveel als vroeger ondanks alle geleverde inspanningen. Dit is onaccepteerbaar. We moeten dan toch durven toegeven dat er iets toch niet goed werkt.



15% van de bevolking leeft onder de armoedegrens


Over werken gesproken. Geld verdienen wordt ontmoedigd. Hoe meer je verdient, hoe blijer vadertje staat wordt. Zelf voel je van je extra inspanningen niet zo veel in je portemonnee. En toch mogen we ondanks alle belastingen die we betalen verwachten dat binnenkort de eerste ziekenhuizen zullen sluiten omdat ze niet meer uit de kosten komen. We weten dat de pensioenen niet langer betaalbaar zijn van de bijdragen die vandaag binnen komen in de RSZ. Deze week is er wel zomaar beslist dat bepaalde ambtenaren die in een 4 dagen week werken voor 5 dagen pensioen zullen krijgen. En wie gaat die kosten betalen? Dat is toch geen goed bestuur. En de media vindt het zelfs niet belangrijk om hier iets over te zeggen.

Er zijn vandaag jongeren die denken dat ze geen toekomst meer hebben. Dit kan toch niet!


Boek: Een plan voor ons land

Het hoeft niet pijnlijk te zijn om dit aan te pakken. Itinera heeft de pijnpunten blootgelegd waar we moeten aan werken. Tegelijkertijd bieden ze zicht op de goede voorbeelden waar we ons kunnen op richten. En er hoeft geen sociaal bloedbad te zijn. Echt waar!

Er is nood aan (1) meer goed bestuur. Een simpel voorbeeld: De Lijn heeft 150 miljoen in het water gegooid aan software voor een nieuw ticketsysteem. Overal ter wereld heeft men perfecte systemen die werken. Moet men echt het warm water terug gaan uitvinden?

Toen mijn moeder vroeger naar de dokter ging, ging ik als kind daarna naar de mutualiteit. Onmiddellijk had mijn moeder haar geld terug. Vandaag moeten we niet meer naar de mutualiteit, maar moeten we ons briefjes – of sommige toch nog – in de brievenbus steken. En dan wachten we hier in Zottegem meer dan 10 dagen op ons geld. In deze wereld is dit toch niet meer voor mogelijk te houden.

Vier ministers die over klimaat gaan. De temperatuur moet nogal oplopen in de zaal als je ze samen zet. Ze produceren meer gas dan alle koeien samen, maar geven weinig melk. Ik krijg het er in ieder geval ijskoud van dat ze nog niet tot een onderling akkoord kunnen komen.

De overheidsuitgaven zijn over de laatste jaren verdubbeld. Ze zijn niet verlaagd, hé. En de schulden zijn alleen maar toegenomen. Wat gaan we niet meer doen? Deze oefening wordt in ons klein landje niet gedaan. Daar doet onze politiek niet aan mee. Als je dit met je gezinsbudget of je bedrijf zou doen, kan je de deur snel achter je dicht trekken.


De klok tikt. Help de complexiteit uit de wereld. Nu!


De (2) complexiteit moet de wereld uit. Wie wordt er beter van al die aftrekposten voor de belastingen. Eigenlijk niemand. Zelfs  de bedrijven niet. Geloof me. Het zou veel eenvoudiger kunnen. Er zijn studies die beweren dat met een eenvoudiger belastingsysteem de gemiddelde aanslagvoet zou kunnen zakken van in de 40% naar in de 20%. We willen niet dat de leerkrachten papiertjes invullen voor de schoolinspectie. We willen dat ze les geven. De regels zorgen voor meer overheidsbeslag. Niet noodzakelijk voor meer kwaliteit.

In Zweden heeft men 20% van de kosten van de overheid gereduceerd. Zij zijn nu goedkoper dan ons land. En de inwoners daar vinden niet dat ze een slechtere service krijgen. En er is ook geen sociaal bloedbad geweest. Integendeel. Dit moet toch inspireren.

Het kan toch niet zijn dat voor elke 1 Euro die de staat krijgt om te investeren wij meer dan 2,5 Euro moeten betalen. Er gaat 1,5 Euro verloren. Zo inefficiënt zijn we.

Het pensioen is uitgevonden in een tijd dat de Belg gemiddeld 65 jaar werd. Met andere woorden, de helft had er baat bij voor een heel korte tijd. We moeten het debat houden, hoe we van de belastingen die we betalen gaan bijleggen want van het zilverfonds zal het niet komen. Dat is een lege doos. Het pensioen moet niet naar beneden. We zijn al bij de laagste in Europa volgens onze koopkracht. Maar dit vereist wel ingrepen. Beter bestuur en minder complexiteit kunnen dit bekostigen. Als de Nederlanders, de Zweden en de Duitsers het kunnen, waarom wij dan niet?

Ofwel staan we op en leren we van diegenen die het beter doen dan ons. Ofwel zeggen onze kinderen en kleinkinderen binnen enkele jaren dat ze hier wegtrekken naar een land of regio waar wel nog welvaart is, waar ze niet moeten betalen voor de miserie die de vorige generaties hebben gecreëerd. 
Voor elke 100 personen die vandaag met pensioen gaan, komen er maar 80 bij op de arbeidsmarkt. Als we onze jongeren gaan wegjagen, wie zal dan jouw karretje duwen in het rusthuis?

We willen politiekers die verstandige keuzes maken


Ik wil niet langer politiekers die rond de pot draaien. Er is maar 40% vertrouwen in onze politiek. Slechter kan het bijna niet meer. Vandaar politiekers, kom met antwoorden, duidelijke antwoorden zodat wij weten aan wie we onze stem moet geven bij de volgende verkiezingen.
Politiekers, dit is een warme oproep om te zeggen waar het op staat en wat jullie er gaan aan doen. In de UK maken ze zich belachelijk met de Brexit poppenkast. Jullie doen hetzelfde als je niet je bek opentrekt en tot actie overgaat.

En de journalisten. Aub, voel de politiekers eens echt aan de tand. Laat de sensatie van De Wever en Peeters en De Block en Francken die op elkaars dak zitten aan jullie voorbij gaan. Vergeet die Brexit even en laten we het even over ons eigen land hebben. Stel toch eens de moeilijke vragen. Niet na de verkiezingen, maar nu.

Journalisten, laat u inspireren door het boek “Een plan voor het land” en vraag nu toch eens door. Laat de discussie en al het gel*l over al dan niet gratis busvervoer nu eens links liggen. Iedereen weet dat gratis niet bestaat. Vraag bij de volgende rondetafel, het volgende debat, in Ter Zake en in de Zevende Dag nu eens waar het echt om draait! Laat ze vooral niet zeveren over fait divers.

Vrienden bij VOKA en UNIZO. Nodig op jullie volgende politieke debatten eens iemand uit van Itinera om een introductie te geven vooraleer het debat start. Laat de kandidaten daar eens op reageren. Van de btw op de fietsen ligt heus niemand wakker.

Denk aan de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen


Iedereen van ons moet zijn verantwoordelijkheid opnemen. Iedere burger. We kunnen dit doen door onze politieke mandatarissen op te roepen om concrete antwoorden te bieden op de uitdagingen van vandaag en morgen. En daarna bewust onze stem uit te brengen. Het draait om de toekomst en welvaart van ons eigen kinderen en kleinkinderen! En waarschijnlijk ook de onze willen we door hen binnen enkele jaren niet afgestraft worden omdat we toegestaan hebben dat er niets aan de echte problemen is gedaan.

Alle Belgen en inwoners in dit land, verenig u en voel de politiekers aan de tand! En kies daarna in het stemhokje voor een goede toekomst voor uw kinderen en kleinkinderen met uw verstand.