10 mei 2019

Deugdelijk ondernemen: Wat is dat nu?




Deze morgen was ik in het kader van PLATO door VOKA uitgenodigd op een event over Raad van Advies voor kmo’s bij Stagobel Electro in Deinze. Een heel leerrijk moment waar Tessa Dugardin van Stella P. de meerwaarde hiervan heeft uiteengezet met een rijk pallet aan tips & tricks hoe dit te organiseren.

Uit het publiek werd door Roland De Wolf, zaakvoerder van Resolvus, de vraag gesteld of er geen initiatief zou moeten ondernomen worden om beter uit te leggen wat ‘deugdelijk bestuur’ nu eigenlijk is. Net als Roland ben ik gedreven om de continuïteit van onze kmo’s te versterken. Deugdelijk bestuur kan daar in belangrijke mate toe bijdragen. Vandaar, in deze blog, een eerste aanzet.


Waarom corporate governance?
Vooraleer dieper in te gaan op wat deugdelijk bestuur eigenlijk is, verwijs ik graag even naar Graaf Buysse die in het voorwoord van ‘Corporate Governance - Code Buysse III’ aangeeft dat het doel vooral is om niet-beursgenoteerde bedrijven sterker te maken, beter te wapenen voor de toekomst en dit met een maximale winstgeneratie. En dit is heus niet alleen gericht op grote bedrijven. Integendeel, UNIZO heeft reeds verschillende sessies ingericht om aan te tonen dat ook kleinere bedrijven baat hebben bij meer deugdelijk bestuur.


Transparantie, de basis van deugdelijk bestuur
Doelstelling van Corporate Governance heeft tot doel ervoor te zorgen dat de onderneming op een transparante wijze wordt bestuurd, geleid en gecontroleerd. Bijgevolg, corporate governance gaat over het uitzetten en implementeren van structuren en processen die de onderlinge relaties en wisselwerking regelen het management van de onderneming, de raad van bestuur en de aandeelhouders. Hierbij wordt bijzondere aandacht besteed aan ieders respectievelijk rechten, taken en verantwoordelijkheden.

In een eerste fase spreken we over deugdelijk ondernemen. Daarbij is er bijzondere aandacht voor de professionalisering van de onderneming en de wijze waarop men omgaat met personeel, klanten, leveranciers en andere stakeholders.


Is dit echt ook voor kleine en middelgrote familiebedrijven?
Vaak wordt men opgeslorpt door het operationele werk van elke dag dat het moeilijk wordt om vanuit een helikopterzicht naar de onderneming te kijken. Soms worden beslissingen genomen waarbij de lange-termijn-strategie uit het oog wordt verloren – indien deze reeds is bepaald.

Vandaar dat een eerste stap in corporate governance het vastleggen is van een strategische missie welke een referentiekader vormt voor iedereen die betrokken is bij de kmo. Het maakt het nemen van beslissingen en handelingen meer lange-termijngericht. Het helpt ook je klanten, personeel, leveranciers, investeerders en bankiers een duidelijk zicht te krijgen waar je voor staat.


Nood aan meer deugdelijk bestuur? Zijn we dan niet goed bezig?
Een eerste stap in corporate governance is deugdelijk ondernemen. Deze zou door elk bedrijf ter harte moeten genomen worden, niet omdat men slecht bezig zou zijn, maar omdat men wil professionaliseren en de toekomst van het bedrijf op lange termijn veilig stellen.

Het houdt onder andere in dat er werk wordt gemaakt van volgende zaken:
  • Het uitbouwen van een professionele personeelspolitiek waarbij aandacht is voor de motivatie van werknemers en zij op een constructieve manier worden betrokken bij het ondernemingsbeleid;
  • Het klantvriendelijk werken met solvabele ondernemingen, hierbij ondersteunt door een heldere communicatie en duidelijke algemene voorwaarden en waarbij men niet al zijn eieren in één mandje of bij een beperkt aantal klanten gaat leggen;
  • Sociaal maatschappelijk verantwoord ondernemen met oog voor milieu, mensenrechten, diversiteit en sociale rechten, niet alleen door aandacht te hebben wat men zelf hierin doet, maar bijvoorbeeld ook hoe de toeleveranciers in de ketting hier aandacht voor hebben;
  • Het gebruiken van de boekhouding van de onderneming als een strategisch instrument, waarbij regelmatig getoetst wordt hoe het financieel plan bij te sturen en waarbij financiële informatie vlot kan doorstromen naar investeerders en bankiers indien nodig;
  • Het scheiden van privévermogen en middelen van de onderneming;
  • Het voeren van een professioneel beleid naar leveranciers toe waarbij ook hier afhankelijkheid van een te beperkt aantal leveranciers wordt vermeden. Heldere contracten, duidelijkheid wie de onderneming kan verbinden, vastgelegde betalingsvoorwaarden, betalingstermijnen en schriftelijke afspraken zijn hierbij de norm;
  • Zich laten omringen door externe adviseurs die dienen als onafhankelijk klankbord en hun expertise ter beschikking stellen van de onderneming. Dit kunnen consultants zijn, maar ook een wingman of wingwoman waarbij men op geregelde basis mee afspreekt;
  • Het onderhouden van goede en constructieve relaties met overheidsinstellingen, professionele verenigingen, vakbonden, onderwijsinrichtingen, etc.

Deelnemen aan een PLATO-traject, een netwerkforum waarbij met collega ondernemers kennis en advies wordt uitgewisseld over zelfgekozen thema’s – is duidelijk een voorbeeld van hoe men van deugdelijk ondernemen werk kan maken. Vaak komen thema's zoals hierboven beschreven aan bod in de maandelijkse meetings. (Wanneer je interesse hebt in dergelijk traject, contacteer me gerust. We zoeken nog enkel nieuwe deelnemers voor onze PLATO-develop groep met opstart op 6-7 juni)


Met een Raad van Advies haal je een externe blik binnen
In een volgende fase heeft men de Raad van Advies waarbij de ondernemer op regelmatige basis samenkomt met experten welke advies verlenen over de bedrijfsvoering vertrekkende vanuit een meer strategisch perspectief.

Het is een denktank waarbij met een kritisch-opbouwende blik naar de onderneming wordt gekeken. Door het binnenhalen van een externe blik op je onderneming, leert de ondernemer en zijn familie kijken met een andere bril naar de eigen onderneming.

In familiebedrijven kan de oprichting van een raad van advies het voordeel dat men een goede balans kan helpen vinden bij het bewaken van de belangen van de onderneming, de familie en de aandeelhouders van het bedrijf.


Voor gevorderden: zeggenschap delen in een Raad van Bestuur
Waar de ondernemer in de Raad van Advies volledig zelf aan het stuur blijft zitten, geeft men in een actieve Raad van Bestuur een deel van zijn zeggenschap af.

Naast een aantal wettelijke bevoegdheden, neemt zij het algemeen bestuur waar in de onderneming. Dit wil zeggen dat zij goedkeuring geeft over de strategie van de onderneming, budgetten, investeringen, wijze van financiering en overnames. Zij is betrokken bij het uitwerken van beleid op vlak van HR, marketing en verkoop, IT. Naast klankbord, houdt zij ook toezicht op de dagdagelijkse werking van de onderneming. Een niet onbelangrijk element is dat zij instaat voor de aanstelling, de evaluatie, het ontslag en het bepalen van de vergoeding van de gedelegeerd bestuurder, de leden van het directiecomité en het managementcomité.

In de Code Buysse III wordt door professor Jozef Lievens, Instituut voor het Familiebedrijf, ook uiteengezet hoe de werking en toezicht te organiseren en welke verwachtingen men heeft ten overstaan van het (performant) senior management en de (betrokken) aandeelhouders.

Ook in een familiebedrijf kan men opteren voor een Raad van Bestuur. Het is trouwens een ideale manier om als zaakvoerder wat meer afstand te nemen van het dagelijks operationeel werk en deze door te schuiven naar de volgende generatie.


Deugdelijk bestuur voor familiebedrijven
Voor familiebedrijven wordt het bovendien aangeraden om eveneens een familieraad te organiseren welke dient als vehikel voor communicatie en informatie uitwisseling inzake de familiale onderneming.

Daarnaast is een familiaal charter een goede manier om de eigenaarsvisie in vast te leggen. Hierin worden essentiële zaken opgenomen die voor de familie belangrijk zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan familiale waarden, hoe de eigendom en overleg inzake het familiebedrijf te regelen, afspraken over hoe meningsverschillen of conflicten te behandelen… Hier kan ook nog in opgenomen zijn hoe familie integreert in de onderneming, onder welke voorwaarden en welke remuneratie hier tegenover staat.


Zoals u ziet, deugdelijk bestuur heeft vele gradaties en is er vooral op gericht de continuïteit van het bedrijf te bewerkstelligen.


Vragen of reacties steeds welkom!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten